Phí tạm tính và phí đã chốt: vì sao lãi tuần này còn đổi
Phí tạm tính là gì, vì sao lãi của tuần gần nhất luôn thay đổi sau đối soát sàn, ví dụ số một tuần bán hàng và cách đọc số lãi khi phí chưa chốt.
Tác giả Nhóm DataxLand· · 7 phút đọc
Thứ Hai bạn xem báo cáo: tuần trước lãi trước quảng cáo 8,2 triệu ₫. Ba tuần sau, kế toán đối soát xong và con số còn 7 triệu ₫. Không ai tính sai. Chỉ là thứ Hai đó, phần lớn phí của tuần trước chưa chốt: đơn còn đang giao, người mua còn quyền trả hàng, và sàn chưa quyết toán.
Mọi con số lãi của những ngày gần nhất đều đứng trên phí tạm tính. Bài này giải thích phí tạm tính là gì, vì sao nó lệch với phí đã chốt, lệch bao nhiêu trong một ví dụ cụ thể, và cách đọc số lãi tuần này mà không bị bất ngờ ba tuần sau.
Một đơn hàng đi qua những mốc nào
Phí sàn không được trừ lúc người mua bấm đặt hàng. Mỗi mốc dưới đây làm con số chắc chắn hơn một chút.
| Mốc | Bạn đã biết | Còn chưa biết |
|---|---|---|
| Đặt đơn | Giá, số lượng, voucher | Đơn có bị hủy, có giao được không |
| Giao thành công | Đơn đã tới tay người mua | Người mua có yêu cầu trả hàng không |
| Hết thời hạn trả hàng | Doanh thu gần như chắc chắn | Phí chương trình, điều chỉnh của sàn |
| Đơn hoàn tất, sàn quyết toán | Phí đã chốt, tiền về số dư của shop | Chỉ còn các điều chỉnh hiếm (khiếu nại, bù trừ) |
| Rút tiền về ngân hàng | Tiền mặt thật | — |
Khoảng thời gian từ đặt đơn tới quyết toán dài hay ngắn tùy sàn, phương thức vận chuyển và chính sách trả hàng của từng thời kỳ. Đừng dùng một con số cố định nghe được ở đâu đó; hãy đo trên chính shop của bạn: lấy 100 đơn gần đây, ghi ngày đặt và ngày quyết toán trong báo cáo đối soát của Kênh Người Bán, rồi tính trung vị.
Một số phí được trừ thẳng trên từng đơn trước khi tiền vào số dư. Ví dụ, Shopee mô tả phí hạ tầng 3.000 ₫/đơn (áp dụng cho đơn tạo từ 01/07/2025) là khoản "cấn trừ trực tiếp trên từng đơn hàng trước khi tiền bán hàng được chuyển vào Số dư TK Shopee", theo Tuổi Trẻ (12/06/2025) (đọc ngày 16/11/2026). Nghĩa là trước mốc quyết toán, bạn chưa thấy khoản này trong tiền về.
Phí tạm tính là gì
Phí tạm tính là phí bạn ước theo biểu phí cho những đơn chưa quyết toán. Phí đã chốt là phí ghi trong báo cáo đối soát của sàn sau khi đơn hoàn tất. Phí tạm tính lệch phí đã chốt vì bốn lý do thường gặp:
- Đơn bị hoàn hoặc hoàn một phần. Doanh thu giảm, có thể phát sinh phí vận chuyển chiều hoàn, và tùy sàn, một số phí vẫn bị thu dù đơn đã hoàn.
- Phí chương trình. Voucher Extra, Freeship Extra, gói hiển thị chỉ áp cho sản phẩm hoặc đơn tham gia, thường có trần mỗi sản phẩm; biểu phí chung không cho bạn biết đơn nào dính.
- Sàn đổi phí giữa chừng. Năm 2026 cả ba sàn lớn đều đổi phí (xem Phí sàn TMĐT 2026); đơn đặt trước và sau ngày hiệu lực chịu mức khác nhau.
- Điều chỉnh của sàn: bù trừ, khiếu nại, phí phạt, hoàn phí.
Ví dụ: một tuần bán hàng trước và sau đối soát
Ví dụ minh họa với giả định: 100 đơn trong tuần, doanh thu thuần 25.000.000 ₫, giá vốn 12.500.000 ₫. Biểu phí dùng để ước: phí theo ngành 10% và phí giao dịch 6% trên doanh thu thuần, cộng 3.000 ₫ phí cố định mỗi đơn. Ba tuần sau, đối soát cho thấy: 2 đơn bị hoàn (900.000 ₫ tiền hoàn, 25.000 ₫ phí ship chiều hoàn mỗi đơn), sàn vẫn thu phí cố định của cả 100 đơn, và 30 đơn thuộc chương trình voucher có phí 4% trên 8.750.000 ₫ giá trị.
| Khoản | Ước tính (thứ Hai sau tuần bán) | Đã chốt (sau đối soát) |
|---|---|---|
| Doanh thu thuần | 25.000.000 ₫ | 24.100.000 ₫ |
| − Giá vốn | 12.500.000 ₫ | 12.500.000 ₫ |
| − Phí theo ngành + giao dịch (16%) | 4.000.000 ₫ | 3.856.000 ₫ |
| − Phí cố định mỗi đơn | 300.000 ₫ | 300.000 ₫ |
| − Phí chương trình voucher | 0 ₫ | 350.000 ₫ |
| − Phí hoàn | 0 ₫ | 50.000 ₫ |
| = Biên đóng góp | 8.200.000 ₫ (32,8%) | 7.044.000 ₫ (29,2%) |
Con số đã chốt thấp hơn ước tính 1.156.000 ₫, tức khoảng 14%. Hai khoản gây chênh lớn nhất là tiền hoàn (bạn không biết trước) và phí chương trình (bạn biết được nếu ước phí theo từng SKU tham gia chương trình, không theo một tỷ lệ chung).
(Giả định thêm trong ví dụ: hàng hoàn chưa nhập lại kho, nên giá vốn không đổi. Nếu hàng hoàn bán lại được, giá vốn sẽ giảm tương ứng.)
Ba cách xử lý phí chưa chốt
| Cách | Lãi tuần gần nhất | Rủi ro |
|---|---|---|
| Bỏ qua phí cho tới khi chốt | Bị thổi lên rõ rệt | Quyết định quảng cáo, nhập hàng dựa trên lãi ảo |
| Chờ đối soát xong mới báo cáo | Đúng nhưng trễ vài tuần | Phát hiện vấn đề quá muộn |
| Ước theo biểu phí và đánh dấu là tạm tính | Gần đúng ngay | Cần biết phần nào còn tạm tính để không chốt kết luận sớm |
Cách thứ ba là cách hợp lý cho chủ shop: có số ngay, và có một chỉ số cho biết số đó "chắc" tới đâu.
Tỷ lệ phí tạm tính: chỉ số đi kèm con số lãi
Tỷ lệ phí tạm tính = Phí còn tạm tính ÷ (Phí sàn + Phí thanh toán + Phí vận chuyển)Trên dữ liệu mẫu của DataxLand (shop nến thơm và tinh dầu giả lập, 01/08–29/10/2026), tỷ lệ này là 12,36% tại ngày dữ liệu cuối: trên tổng 135.474.800 ₫ phí sàn, thanh toán và vận chuyển, khoảng 16,7 triệu ₫ vẫn là ước tính. Gần như toàn bộ phần tạm tính rơi vào vài tuần cuối, đúng nhóm đơn chưa tới mốc quyết toán.
Cách đọc thực tế:
- Tỷ lệ phí tạm tính của cả quý thấp: kết luận về lãi theo kênh, theo SKU của quý là đáng tin.
- Tỷ lệ của tuần gần nhất cao: dùng lãi tuần đó để phát hiện xu hướng, không dùng để chốt thưởng hay cắt kênh.
- Tỷ lệ tạm tính của các tuần cũ không giảm dần: có thể bạn chưa nạp báo cáo đối soát mới, hoặc dữ liệu quyết toán bị lỗi.
Đối soát mỗi tuần trong 15 phút
- Xuất báo cáo đối soát (quyết toán) của tuần đã hoàn tất từ Kênh Người Bán của từng sàn.
- Ghép với danh sách đơn theo mã đơn; đánh dấu đơn đã có phí chốt.
- So phí đã chốt với phí bạn từng ước cho cùng đơn. Ghi chênh lệch theo nhóm: hoàn hàng, phí chương trình, đổi biểu phí, điều chỉnh khác.
- Nếu một nhóm lệch đều mỗi tuần (ví dụ phí chương trình), sửa cách ước: thêm tỷ lệ phí chương trình cho các SKU tham gia.
- Cập nhật lại lãi của các tuần cũ bằng phí đã chốt, không chỉ tuần mới.
DataxLand làm việc này thế nào
DataxLand đọc phí từ chính dữ liệu quyết toán của sàn: với kết nối Shopee, bảng quyết toán chứa phí sàn, phí thanh toán, voucher và tiền về (xem nguồn Shopee); bạn cũng có thể tải file xuất từ Kênh Người Bán. Mỗi khoản phí được ghi kèm cờ tạm tính hoặc đã chốt. Khi đối soát mới về ở lần làm mới kế tiếp, phí tạm tính của đơn đó được thay bằng phí đã chốt, và lãi của tuần cũ tự cập nhật.
Chỉ số tỷ lệ phí tạm tính nằm cạnh lãi sau phí trên dashboard, cùng các kiểm tra dữ liệu khác (xem Số có kiểm tra). Bạn có thể đặt cảnh báo "Vượt ngưỡng" cho chỉ số này để biết khi dữ liệu quyết toán ngừng về đều. Khi hỏi Si về lãi của tuần gần nhất, phần Nguồn ghi "dữ liệu đến" ngày nào để bạn biết con số mới tới đâu.
Câu hỏi thường gặp
Phí tạm tính có làm sai báo cáo tháng không?
Chỉ với những ngày cuối tháng chưa quyết toán. Khi chốt sổ tháng, hãy chờ tới khi tỷ lệ phí tạm tính của tháng đó gần 0, hoặc ghi rõ phần còn tạm tính trong báo cáo.
Đơn bị hoàn có được hoàn lại phí sàn không?
Tùy sàn và tùy loại phí. Có phí sàn hoàn lại phần tính theo phần trăm, có phí cố định mỗi đơn vẫn bị thu dù đơn hoàn. Đọc chính sách hiện hành trong Kênh Người Bán và kiểm tra trên báo cáo đối soát của vài đơn hoàn thật.
Vì sao tiền về ví ít hơn doanh thu trên trang tổng quan của sàn?
Vì trang tổng quan thường hiện doanh thu gộp, còn tiền về là sau voucher của shop, tiền hoàn và mọi phí đã chốt. Bài lãi sau phí sàn đi qua từng khoản chênh.
Có nên ước phí bằng một tỷ lệ chung cho cả shop?
Chỉ để bắt đầu. Ước theo ngành hàng và theo chương trình mà từng SKU tham gia sẽ sát hơn nhiều, nhất là khi phí chương trình có trần mỗi sản phẩm.
Đọc tiếp: Phí sàn TMĐT 2026 · Voucher cấp đơn: phân bổ thế nào · Tỷ lệ hoàn hàng và cái giá thật