Phí sàn TMĐT 2026: những khoản ăn mòn lợi nhuận của nhà bán
Shopee, TikTok Shop và Lazada đã đổi phí những gì trong 2026, phí nào tính trên giá nào, trừ lúc nào, và cách đưa mọi khoản vào một con số lãi thật.
Tác giả Nhóm DataxLand· · 7 phút đọc
Năm 2026, nhà bán trên sàn thương mại điện tử Việt Nam nhận thông báo đổi phí gần như mỗi quý. Mỗi lần chỉ thêm một hai phần trăm, nhưng các khoản cộng dồn lại. Theo VnBusiness (18/05/2026), riêng hoa hồng, phí xử lý giao dịch và phí cố định đã đẩy chi phí "có mặt và giao dịch" trên sàn lên khoảng 23–24% doanh thu ở một số ngành; tính thêm quảng cáo, livestream và khuyến mãi thì vượt 25%.
Bài này không thay biểu phí chính thức của sàn. Mục đích là giúp bạn: (1) biết có những loại phí nào, (2) biết phí tính trên giá nào và trừ lúc nào, (3) đưa tất cả vào một công thức lãi để thấy tác động thật lên từng sản phẩm.
Lưu ý về nguồn. Mức phí dưới đây lấy từ báo chí đưa tin tại ngày ghi bên cạnh, đọc lại ngày 15/11/2026. Sàn có thể đổi tiếp hoặc hoãn (xem mục Shopee). Trước khi định giá, luôn kiểm tra trong Kênh Người Bán / Seller Center của chính shop bạn — mức phí khác nhau theo ngành hàng, loại shop (Mall hay thường) và chương trình bạn tham gia.
Những thay đổi chính đã được đưa tin
| Sàn | Thay đổi | Hiệu lực (theo nguồn) | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Shopee | Phí xử lý giao dịch tăng từ 4,9% lên 6% | Tháng 5/2026 | VnBusiness, 18/05/2026 |
| Shopee | Tăng hoa hồng một số ngành (thời trang, mỹ phẩm, mẹ và bé, hàng tiêu dùng nhanh); chương trình "duy trì hiển thị" trích tối thiểu 1% giá trị đơn thành công vào tài khoản quảng cáo | Công bố tháng 5/2026 | VnBusiness, 21/05/2026 |
| Shopee | Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia yêu cầu không áp dụng các loại phí mới; Shopee báo sẽ hoãn chương trình "duy trì hiển thị" | Cuối tháng 5/2026 | Viettimes |
| TikTok Shop | Phí giao dịch 5% → 6%; phí Voucher Extra 3% → 4% (tối đa 50.000 ₫/sản phẩm); tăng hoa hồng nền tảng nhiều ngành | 0h ngày 09/05/2026 | VCCI, 04/05/2026 |
| TikTok Shop | Hoa hồng mới khoảng 9–17,8% tùy ngành và loại shop | Tháng 5/2026 | VnBusiness, 21/05/2026 |
| Lazada | Phí xử lý đơn thành công 5% → 6%; thêm phí hạ tầng kỹ thuật 3.000 ₫ mỗi đơn giao thành công | Cuối tháng 5/2026 | VnBusiness, 21/05/2026 |
Bối cảnh: đợt tăng lớn trước đó có hiệu lực từ 01/04/2025, khi phí sàn Shopee tăng từ 4% lên tối đa 10% tùy ngành và TikTok Shop tăng hoa hồng với gian hàng thường (VnExpress, 13/03/2025). Xu hướng hai năm liền là một chiều: phí tăng, và tăng nhiều nhất ở các ngành có biên cao như thời trang, mỹ phẩm.
Năm nhóm phí, tính trên giá nào
Mỗi sàn đặt tên khác nhau, nhưng có thể gom thành năm nhóm. Chỗ hay sai không phải là mức phần trăm, mà là cơ sở tính (phần trăm của cái gì).
| Nhóm | Ví dụ tên trên sàn | Cơ sở tính thường gặp | Trừ lúc nào |
|---|---|---|---|
| 1. Phí theo ngành | Phí cố định (Shopee, Lazada), phí hoa hồng nền tảng (TikTok Shop) | % giá trị sản phẩm sau giảm giá của shop | Khi đơn hoàn tất, trong đối soát |
| 2. Phí giao dịch | Phí xử lý giao dịch (Shopee), phí giao dịch (TikTok Shop), phí xử lý đơn (Lazada) | % số tiền người mua trả | Khi đơn hoàn tất |
| 3. Phí chương trình | Voucher Extra, Freeship Extra, gói hiển thị | % giá trị sản phẩm, thường có trần mỗi sản phẩm | Chỉ khi shop tham gia |
| 4. Phí cố định mỗi đơn | Phí hạ tầng | Số tiền cố định mỗi đơn | Mỗi đơn thành công |
| 5. Quảng cáo trích tự động | "Duy trì hiển thị" (Shopee, đã hoãn) | % giá trị đơn thành công | Chuyển vào ví quảng cáo |
Hai hệ quả thực tế:
- Phí cố định mỗi đơn đánh mạnh vào đơn nhỏ. 3.000 ₫ là 0,3% của đơn 1 triệu ₫, nhưng là 3% của đơn 100.000 ₫. Shop bán phụ kiện giá thấp cần nhìn phí theo đơn, không chỉ theo phần trăm.
- Phí chương trình có trần (ví dụ tối đa 50.000 ₫/sản phẩm) nên sản phẩm giá cao chịu tỷ lệ thấp hơn sản phẩm giá thấp. Tham gia chương trình là quyết định theo SKU, không phải theo shop.
Ví dụ: một đơn 250.000 ₫ sau đợt đổi phí
Ví dụ minh họa với giả định sau (không phải biểu phí của một ngành cụ thể): giá sau giảm giá của shop 250.000 ₫, người mua trả 250.000 ₫, phí theo ngành 10%, phí giao dịch 6%, phí chương trình voucher 4%, phí hạ tầng 3.000 ₫, giá vốn 125.000 ₫, shop chịu 5.000 ₫ vận chuyển.
| Khoản | Trước (giả định cũ) | Sau (giả định mới) |
|---|---|---|
| Doanh thu thuần | 250.000 ₫ | 250.000 ₫ |
| − Giá vốn | 125.000 ₫ | 125.000 ₫ |
| − Phí theo ngành (8% → 10%) | 20.000 ₫ | 25.000 ₫ |
| − Phí giao dịch (5% → 6%) | 12.500 ₫ | 15.000 ₫ |
| − Phí chương trình (3% → 4%) | 7.500 ₫ | 10.000 ₫ |
| − Phí hạ tầng | 0 ₫ | 3.000 ₫ |
| − Vận chuyển shop chịu | 5.000 ₫ | 5.000 ₫ |
| = Biên đóng góp | 80.000 ₫ (32%) | 67.000 ₫ (26,8%) |
Mỗi khoản chỉ tăng 1–2 điểm phần trăm, nhưng biên đóng góp giảm 16% (từ 80.000 ₫ còn 67.000 ₫). Nếu shop đang chi quảng cáo khoảng 20% doanh thu cho sản phẩm này, lãi sau quảng cáo đi từ 30.000 ₫ xuống 17.000 ₫ mỗi đơn — giảm gần một nửa.
Đây là lý do "tăng giá bán tương ứng" không phải lúc nào cũng đủ: phí tính theo phần trăm, nên giá tăng thì phí cũng tăng theo. Muốn giữ nguyên 80.000 ₫ biên đóng góp, giá mới phải là:
Giá cần = (Giá vốn + vận chuyển + phí cố định mỗi đơn + biên mong muốn) ÷ (1 − tổng % phí)
= (125.000 + 5.000 + 3.000 + 80.000) ÷ (1 − 0,20)
= 266.250 ₫ (tăng 6,5%)Phí tạm tính: vì sao lãi tuần này còn đổi
Phí sàn chỉ chốt khi đơn hoàn tất và được đối soát, thường sau khi người mua nhận hàng và hết thời gian đổi trả. Trong khoảng đó, bất kỳ con số lãi nào cũng dùng phí tạm tính. Có hai cách xử lý:
- Bỏ qua phí cho tới khi chốt → lãi tuần gần nhất luôn bị thổi lên.
- Ước tính phí theo biểu phí và đánh dấu là tạm tính → lãi gần đúng ngay, và bạn biết phần nào sẽ còn thay đổi.
DataxLand làm theo cách thứ hai và hiện chỉ số tỷ lệ phí tạm tính. Trên dữ liệu mẫu (shop nến thơm giả lập, 01/08–29/10/2026), 12,36% tổng phí sàn, thanh toán và vận chuyển còn là tạm tính tại ngày dữ liệu cuối. Khi tỷ lệ này cao, đừng chốt kết luận về lãi của tuần gần nhất.
Phí trên dữ liệu mẫu: chiếm bao nhiêu doanh thu
Trên dữ liệu mẫu ba tháng, với 755.554.000 ₫ doanh thu thuần:
| Khoản | Số tiền | % doanh thu thuần |
|---|---|---|
| Phí sàn | 90.481.900 ₫ | 12,0% |
| Phí thanh toán, giao dịch | 35.388.900 ₫ | 4,7% |
| Vận chuyển shop chịu | 9.604.000 ₫ | 1,3% |
| Phí hoàn (vận chuyển chiều hoàn) | 3.119.000 ₫ | 0,4% |
| Tổng phí | 138.593.800 ₫ | 18,3% |
| Quảng cáo | 135.070.000 ₫ | 17,9% |
Tổng phí và quảng cáo xấp xỉ nhau, và cộng lại hơn 36% doanh thu thuần — gần bằng toàn bộ giá vốn (392.589.000 ₫, 52%). Phí không còn là một dòng "chi phí khác" để kế toán gom vào cuối tháng.
Checklist mỗi khi sàn báo đổi phí
- Ghi lại ngày hiệu lực và loại shop áp dụng (Mall hay thường).
- Xác định nhóm phí bị đổi (theo ngành, giao dịch, chương trình, cố định mỗi đơn).
- Lọc các SKU thuộc ngành bị ảnh hưởng, tính lại biên đóng góp theo mức mới.
- Đánh dấu SKU có biên đóng góp dưới mức chi quảng cáo hiện tại — đây là SKU sẽ lỗ.
- Quyết định theo SKU: tăng giá, rút khỏi chương trình voucher, đổi kênh, hoặc ngừng quảng cáo.
- Sau hai tuần, so biên đóng góp thật (từ đối soát) với dự tính.
Theo dõi tự động thay vì đọc thông báo
Bạn không kiểm soát được biểu phí, nhưng kiểm soát được việc biết sớm. DataxLand lấy phí từ chính đối soát của sàn (kết nối Shopee hoặc tải file), nên khi sàn đổi phí, dashboard lãi lỗ theo kênh và sản phẩm phản ánh ngay ở lần làm mới kế tiếp. Bạn có thể đặt cảnh báo cho tỷ lệ phí trên doanh thu và nhận tin khi nó vượt ngưỡng (xem cảnh báo và báo cáo).
Đọc tiếp: Cách tính lãi thật khi bán trên Shopee, TikTok Shop và Lazada · Định nghĩa từng chỉ số · Giải pháp cho bán lẻ và hàng tiêu dùng