Voucher cấp đơn: phân bổ thế nào để lãi theo SKU đúng
Phân bổ voucher cấp đơn về từng sản phẩm theo tỷ lệ giá trị dòng: so bốn cách chia, ví dụ số, công thức Excel và cách tránh SKU bị lãi ảo hoặc lỗ oan.
Tác giả Nhóm DataxLand· · 7 phút đọc
Voucher của shop thường áp cho cả đơn: "giảm 30.000 ₫ cho đơn từ 299.000 ₫". Nhưng báo cáo lãi lại cần số theo từng sản phẩm: SKU nào đáng đẩy quảng cáo, SKU nào nên tăng giá, SKU nào nên bỏ. Giữa hai cấp đó có một bước mà phần lớn file Excel bỏ qua: chia voucher cấp đơn về từng dòng hàng.
Bỏ qua bước này không làm sai tổng lãi của shop, nhưng làm sai lãi của từng sản phẩm, và quyết định theo SKU thì dựa đúng vào con số bị sai đó. Bài này so bốn cách chia, chỉ ra cách nào đúng cho báo cáo lãi lỗ, kèm công thức để làm trong Excel.
Voucher nào trừ vào doanh thu của shop
Trước khi chia, cần biết khoản giảm giá nào thật sự là tiền shop bỏ ra.
| Loại giảm giá | Ai chịu tiền | Trừ vào doanh thu của shop? | Cấp áp dụng |
|---|---|---|---|
| Giảm giá sản phẩm (giá gạch) | Shop | Có, ở dòng hàng | Dòng |
| Voucher của shop | Shop | Có | Thường là cả đơn |
| Voucher đồng tài trợ | Shop và sàn chia nhau | Có, phần shop góp | Cả đơn hoặc sản phẩm |
| Voucher của sàn | Sàn | Thường không: sàn bù phần giảm cho shop | Cả đơn |
| Mã miễn phí vận chuyển | Tùy chương trình | Chỉ phần shop chịu, và nên ghi vào chi phí vận chuyển | Cả đơn |
Quy tắc chung: chỉ phần giảm giá shop tài trợ mới làm giảm doanh thu của shop. Cách sàn ghi nhận từng loại voucher khác nhau theo chương trình, nên đối chiếu với cột voucher trong báo cáo đối soát (quyết toán) của Kênh Người Bán trước khi dựng công thức. Ví dụ, theo Tuổi Trẻ (21/05/2026), với voucher đồng tài trợ trên Shopee người bán góp 40% giá trị giảm, tối đa 50.000 ₫ mỗi sản phẩm (đọc ngày 16/11/2026). Phần 40% đó là của shop; phần còn lại không phải.
Bốn cách chia một voucher cấp đơn
Ví dụ minh họa (giả định): một đơn gồm một chai tinh dầu giá 300.000 ₫ (giá vốn 150.000 ₫) và một cây nến giá 60.000 ₫ (giá vốn 40.000 ₫), dùng voucher shop 50.000 ₫. Để dễ theo dõi, tạm chưa tính phí sàn và quảng cáo.
Lãi thật của cả đơn chỉ có một: 360.000 − 50.000 − 190.000 = 120.000 ₫. Câu hỏi là chia 120.000 ₫ đó cho hai SKU thế nào.
| Cách chia | Voucher của tinh dầu | Voucher của nến | Lãi tinh dầu | Lãi nến | Tổng theo SKU |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. Không chia (bỏ voucher khỏi lãi SKU) | 0 ₫ | 0 ₫ | 150.000 ₫ | 20.000 ₫ | 170.000 ₫ (sai) |
| 2. Dồn hết vào một dòng (dòng rẻ nhất) | 0 ₫ | 50.000 ₫ | 150.000 ₫ | −30.000 ₫ | 120.000 ₫ |
| 3. Chia đều theo số dòng | 25.000 ₫ | 25.000 ₫ | 125.000 ₫ | −5.000 ₫ | 120.000 ₫ |
| 4. Chia theo tỷ lệ giá trị dòng | 41.667 ₫ | 8.333 ₫ | 108.333 ₫ | 11.667 ₫ | 120.000 ₫ |
Đọc bảng:
- Cách 1 làm tổng lãi theo SKU lớn hơn lãi thật 50.000 ₫. Cộng dồn cả tháng, báo cáo theo sản phẩm sẽ "lãi" hơn báo cáo của kế toán, và không ai giải thích được chênh lệch.
- Cách 2 và 3 giữ đúng tổng, nhưng biến cây nến thành sản phẩm lỗ. Nến là món mua kèm giá thấp; nếu cứ dồn voucher vào nó, bạn sẽ kết luận sai rằng nên ngừng bán nến.
- Cách 4 giữ đúng tổng và chia theo mức mỗi sản phẩm "hưởng" từ đơn: tinh dầu chiếm 300/360 = 83,3% giá trị đơn nên gánh 83,3% voucher.
Cách 4 là cách hợp lý cho báo cáo lãi lỗ quản trị, vì voucher được tạo ra để kéo cả giỏ hàng, không riêng món nào.
Công thức phân bổ theo giá trị dòng
Giá trị dòng = Giá × Số lượng − Giảm giá của dòng
Voucher phân bổ = Voucher của đơn × Giá trị dòng ÷ Tổng giá trị các dòng trong đơn
Doanh thu thuần dòng = Giá trị dòng − Voucher phân bổ − Tiền hoàn của dòngBa chi tiết hay bị bỏ sót:
- Tính trên giá trị sau giảm giá dòng, không phải giá niêm yết. Một sản phẩm đã giảm 50% thì gánh ít voucher hơn.
- Làm tròn và dồn phần lẻ vào một dòng. 50.000 × 300/360 = 41.666,67 ₫. Làm tròn từng dòng thì tổng có thể lệch 1 ₫ so với voucher thật; dồn phần lẻ vào dòng cuối để tổng luôn khớp.
- Đơn có giá trị dòng bằng 0 (quà tặng 0 ₫): không chia được theo tỷ lệ, chia đều hoặc gán vào dòng có giá trị.
Làm trong Excel từng bước
Giả sử sheet dong_don có các cột: A ma_don, B sku, C gia, D so_luong, E giam_gia_dong; sheet don có A ma_don, B
voucher_shop.
-
Thêm cột F
gia_tri_dong:=C2*D2-E2 -
Thêm cột G
tong_gia_tri_don(tổng giá trị các dòng cùng mã đơn):=SUMIFS($F:$F,$A:$A,A2) -
Thêm cột H
voucher_don, lấy từ sheetdon:=XLOOKUP(A2,don!$A:$A,don!$B:$B,0) -
Thêm cột I
voucher_phan_bo, chia theo tỷ lệ, chia đều khi tổng giá trị bằng 0:=IF(G2=0,H2/COUNTIFS($A:$A,A2),ROUND(H2*F2/G2,0)) -
Kiểm tra: tổng cột I theo từng đơn phải bằng voucher của đơn. Dùng một PivotTable theo
ma_don, so cột tổng với sheetdon; đơn nào lệch 1–2 ₫ là do làm tròn, cộng phần lệch vào dòng cuối.
Từ đây doanh thu thuần theo SKU là F − I − tiền hoàn, và lãi theo SKU trừ tiếp giá vốn, phí sàn, quảng cáo như trong bài
cách tính lãi thật.
Phí sàn cũng đi theo voucher
Phần lớn phí theo ngành và phí giao dịch tính trên giá trị sau giảm giá của shop, nên voucher của shop vừa giảm doanh thu vừa giảm cơ sở tính phí. Nếu bạn phân bổ phí sàn về dòng hàng, hãy phân bổ theo doanh thu thuần của dòng sau voucher, cùng cơ sở với cách sàn tính. Phân bổ phí theo giá niêm yết sẽ làm sản phẩm giá cao gánh phí nhiều hơn thực tế.
Trên dữ liệu mẫu của DataxLand (shop nến thơm và tinh dầu giả lập, 01/08–29/10/2026), GMV là 831.421.000 ₫ còn doanh thu thuần là 755.554.000 ₫: khoảng 75,9 triệu ₫ đi vào giảm giá, voucher và tiền hoàn. Đây là số tiền đủ lớn để làm đổi thứ hạng lãi của nhiều SKU nếu chia sai.
DataxLand làm việc này thế nào
DataxLand chia voucher cấp đơn về từng dòng theo tỷ lệ giá trị dòng sau giảm giá, ngay ở lớp mô hình dữ liệu, và luôn giữ tổng voucher của mỗi đơn trước và sau khi chia bằng nhau. Đơn có giá trị dòng bằng 0 thì chia đều. Doanh thu thuần, biên đóng góp và lãi sau phí theo sản phẩm đều đọc từ cùng một bảng dòng đơn đã phân bổ, nên tổng theo SKU luôn bằng tổng của shop.
Định nghĩa từng chỉ số (doanh thu thuần trừ voucher đã phân bổ, tiền hoàn chỉ trừ một lần) nằm trong sổ tay chỉ số. Bạn xem kết quả ở dashboard lãi lỗ cho bán lẻ, tách theo kênh và sản phẩm, hoặc hỏi Si "sản phẩm nào lỗ sau voucher tháng trước" và đọc phần Nguồn để biết con số lấy từ chỉ số nào. Xem thêm giải pháp lãi lỗ đa kênh.
Câu hỏi thường gặp
Voucher của shop có tính vào doanh thu không?
Có, theo nghĩa doanh thu thuần của shop đã trừ voucher shop tài trợ. GMV trên trang tổng quan của sàn thường chưa trừ voucher; báo cáo lãi lỗ nên dùng doanh thu thuần.
Voucher của sàn có làm giảm lãi của shop không?
Thường không trực tiếp: sàn bù phần giảm giá đó. Nhưng tham gia một số chương trình voucher của sàn đi kèm phí chương trình (ví dụ Voucher Extra), và phí đó thì shop chịu. Ghi phí chương trình vào phí sàn, không trộn với voucher.
Nên chia voucher theo giá trị hay theo số lượng sản phẩm?
Theo giá trị dòng sau giảm giá. Chia theo số lượng làm sản phẩm rẻ, mua nhiều gánh quá nhiều voucher và trông như lỗ.
Đơn có hoàn một phần thì voucher xử lý sao?
Giữ voucher đã phân bổ ở từng dòng; dòng bị hoàn chỉ trừ thêm tiền hoàn thực tế của dòng đó. Đừng phân bổ lại voucher sau khi hoàn, vì như vậy lãi của dòng còn lại sẽ đổi theo một sự kiện không liên quan tới nó.
Đọc tiếp: Cách tính lãi thật khi bán trên Shopee, TikTok Shop và Lazada · Lãi sau phí sàn · Dashboard lãi lỗ: 8 chỉ số