Lãi theo SKU: tìm sản phẩm bán chạy mà lỗ
Làm báo cáo lãi lỗ theo sản phẩm để tìm SKU bán chạy nhưng lỗ: ma trận doanh thu × biên đóng góp, tách nguyên nhân lỗ, kiểm tra SKU kéo khách và quyết định.
Tác giả Nhóm DataxLand· · 7 phút đọc
Sản phẩm bán chạy nhất thường được ưu ái nhất: được đẩy quảng cáo, được lên chương trình, được nhập thêm hàng. Nhưng "bán chạy" là nói về doanh thu, còn câu hỏi của chủ shop là sản phẩm đó để lại bao nhiêu tiền. Có những SKU đứng đầu bảng doanh số mà mỗi đơn bán ra làm shop nghèo đi.
Bài này chỉ cách làm báo cáo lãi lỗ theo sản phẩm, xếp SKU vào bốn nhóm, tách nguyên nhân vì sao một SKU lỗ, và quyết định nên làm gì với nó, kể cả trường hợp SKU lỗ nhưng đáng giữ.
Ví dụ số dùng dữ liệu mẫu của DataxLand (shop nến thơm và tinh dầu giả lập, 01/08–29/10/2026) và các giả định minh họa ghi rõ. Không phải số của khách hàng thật.
Một SKU bán chạy mà lỗ trông như thế nào
Trong dữ liệu mẫu, sản phẩm MH-NEN-03 mang về 52.741.533 ₫ doanh thu thuần trong ba tháng, gần 7% doanh thu thuần của cả
shop. Nhưng biên đóng góp của nó là −7.697.340 ₫, tức khoảng −14,6% doanh thu thuần, và đó là trước khi trừ quảng cáo.
Biên đóng góp âm nghĩa là sau giá vốn, phí sàn, phí thanh toán, vận chuyển và phí hoàn, mỗi đồng doanh thu của SKU này đã lỗ.
Tăng quảng cáo cho nó chỉ làm lỗ to thêm. Trên báo cáo doanh số, MH-NEN-03 trông như một sản phẩm tốt.
Báo cáo lãi lỗ theo sản phẩm cần những cột nào
| Cột | Cách tính | Lỗi hay gặp |
|---|---|---|
| Doanh thu thuần | Giá × SL − giảm giá dòng − voucher đã phân bổ − tiền hoàn | Không chia voucher cấp đơn về dòng |
| Giá vốn | SL × giá vốn tại ngày bán | Dùng giá nhập mới nhất cho mọi đơn |
| Phí sàn, thanh toán | Theo đối soát, phân bổ về dòng theo doanh thu thuần | Chỉ có phí cấp đơn, không chia về SKU |
| Vận chuyển, phí hoàn | Phần shop chịu, phân bổ về dòng | Bỏ qua phí ship chiều hoàn |
| Biên đóng góp | Doanh thu thuần − các khoản trên | — |
| Quảng cáo đã phân bổ | Chi phí quảng cáo của kênh trong ngày, chia theo doanh thu thuần | Gán hết quảng cáo vào SKU được chạy |
| Lãi sau phí | Biên đóng góp − quảng cáo đã phân bổ | — |
Hai bài nền nếu bạn chưa làm hai bước đầu: phân bổ voucher cấp đơn và giá vốn theo ngày hiệu lực.
Xếp SKU vào bốn nhóm
Lấy doanh thu thuần và biên đóng góp (%) của mọi SKU trong cùng một kỳ đủ dài (8–13 tuần), chia theo trung vị doanh thu:
| Nhóm | Doanh thu | Biên đóng góp | Nên làm |
|---|---|---|---|
| Trụ cột | Cao | Dương, cao | Giữ hàng, ưu tiên quảng cáo trong giới hạn ROAS hòa vốn |
| Bán chạy mà lỗ | Cao | Âm hoặc rất thấp | Tìm nguyên nhân ngay; ngừng đẩy quảng cáo cho tới khi sửa xong |
| Tiềm năng | Thấp | Dương, cao | Thử tăng hiển thị, đưa vào combo với SKU trụ cột |
| Đuôi dài | Thấp | Thấp | Xem xét ngừng nhập, xả tồn, gộp mã |
Nhóm thứ hai là nhóm tốn tiền nhất, vì doanh thu lớn nhân với biên âm cho ra khoản lỗ lớn, và vì nó thường được đối xử như nhóm thứ nhất.
Tách nguyên nhân: SKU lỗ ở dòng nào
Ví dụ minh họa (giả định) cho một SKU nến thủy tinh, tính trên mỗi đơn một sản phẩm:
| Khoản | Mỗi đơn | % doanh thu thuần |
|---|---|---|
| Doanh thu thuần (sau voucher) | 89.000 ₫ | 100% |
| − Giá vốn (sau khi giá nhập tăng) | 52.000 ₫ | 58,4% |
| − Phí phần trăm (20%) | 17.800 ₫ | 20,0% |
| − Phí cố định mỗi đơn | 3.000 ₫ | 3,4% |
| − Ship shop chịu (hàng dễ vỡ, đóng gói dày) | 8.000 ₫ | 9,0% |
| − Chi phí hoàn kỳ vọng: 10% × (25.000 ₫ ship hoàn + 52.000 ₫ hàng vỡ) | 7.700 ₫ | 8,7% |
| = Biên đóng góp | 500 ₫ | 0,6% |
| − Quảng cáo (12% doanh thu) | 10.680 ₫ | 12,0% |
| = Lãi sau phí | −10.180 ₫ | −11,4% |
Không khoản nào trông "quá đáng" khi nhìn riêng. Nhưng ba khoản nhỏ cộng lại (phí cố định, ship, hoàn) đã ăn 21% doanh thu, gần bằng toàn bộ phí sàn. Đó là đặc điểm của SKU giá thấp, dễ vỡ hoặc cồng kềnh: chi phí theo đơn không giảm khi giá giảm.
Năm nguyên nhân hay gặp, theo thứ tự nên kiểm tra:
- Giá nhập tăng mà giá bán đứng yên. So giá vốn tháng này với ba tháng trước.
- Tỷ lệ hoàn cao (vỡ, sai mô tả, khác ảnh). So tỷ lệ hoàn của SKU với trung bình shop.
- Chi phí theo đơn lớn so với giá: phí cố định mỗi đơn, ship shop chịu, đóng gói.
- Voucher hoặc chương trình dồn vào SKU, nhất là khi SKU là món rẻ trong đơn.
- Bán chủ yếu ở kênh phí cao hoặc kênh có tỷ lệ hoàn cao.
SKU lỗ nhưng kéo khách: kiểm tra trước khi cắt
Một số SKU lỗ có chủ đích: món giá rẻ để kéo người mua vào shop rồi mua thêm. Trước khi cắt, kiểm tra hai số:
- Tỷ lệ mua kèm: bao nhiêu phần trăm đơn có SKU này còn chứa SKU khác.
- Biên đóng góp của cả đơn có chứa SKU này, so với đơn không chứa nó.
Nếu đơn có SKU lỗ vẫn lãi tốt ở cấp đơn, SKU đó đang làm đúng việc của nó; hãy quản lý nó như chi phí kéo khách có ngân sách. Nếu phần lớn đơn chỉ có mỗi SKU đó và đơn lỗ, đó là lỗ thật.
Làm báo cáo theo SKU mỗi tháng
- Chốt kỳ: dùng 8–13 tuần, tránh kỳ chỉ có một đợt sale.
- Tính doanh thu thuần, biên đóng góp và lãi sau phí cho mọi SKU, cùng tỷ lệ hoàn và tỷ lệ doanh thu có giá vốn.
- Loại SKU thiếu giá vốn ra một danh sách riêng: lãi của chúng không đáng tin.
- Xếp vào bốn nhóm; với nhóm "bán chạy mà lỗ", tách nguyên nhân theo bảng trên.
- Ghi quyết định cho từng SKU (tăng giá, đổi đóng gói, rút khỏi chương trình, ngừng quảng cáo, giữ làm món kéo khách) và xem lại sau 4 tuần.
DataxLand làm việc này thế nào
DataxLand tính lãi theo từng dòng đơn: voucher cấp đơn đã chia về dòng, giá vốn theo ngày bán, phí sàn và phí thanh toán từ đối soát, quảng cáo của kênh trong ngày chia về dòng theo doanh thu thuần. Vì vậy bảng theo SKU luôn cộng lại đúng bằng lãi của shop. Dashboard lãi lỗ cho bán lẻ cho bạn doanh thu thuần, biên đóng góp và lãi sau phí theo sản phẩm và kênh, kèm tỷ lệ doanh thu có giá vốn.
Với Si, bạn hỏi thẳng: "sản phẩm nào doanh thu cao mà biên đóng góp âm quý này", "MH-NEN-03 lỗ ở kênh nào". Câu trả lời có phần Nguồn ghi chỉ số và phiên bản (xem Hỏi Si trong ứng dụng). Nếu bạn bán trên Shopee, xem thêm các câu hỏi gợi ý ở trang Si cho dữ liệu Shopee.
Câu hỏi thường gặp
Tính lãi theo từng sản phẩm thế nào khi có voucher cấp đơn?
Chia voucher về từng dòng theo tỷ lệ giá trị dòng sau giảm giá, rồi tính doanh thu thuần theo dòng. Không chia thì lãi theo SKU bị thổi lên; dồn vào một dòng thì một SKU bị lỗ oan.
Có nên phân bổ quảng cáo về SKU được chạy quảng cáo?
Chỉ khi bạn có dữ liệu quảng cáo theo sản phẩm đáng tin. Một quảng cáo thường kéo cả giỏ hàng, nên chia chi phí quảng cáo của kênh theo doanh thu thuần là cách ổn định hơn, miễn là quy tắc được ghi rõ.
Kỳ bao lâu thì đủ để kết luận một SKU lỗ?
Ít nhất vài tuần, đủ để qua thời hạn trả hàng và có phí đã chốt. Một tuần sale có thể làm SKU nào cũng trông lỗ.
SKU mới chưa có giá vốn thì sao?
Đưa chúng ra danh sách riêng và nhập giá vốn trước. SKU thiếu giá vốn được tính như giá vốn bằng 0 sẽ trông như lãi rất cao.
Đọc tiếp: Cách tính lãi thật · Định giá bán trên sàn từ lãi mong muốn · Tỷ lệ hoàn hàng và cái giá thật